มีลูกสาววัยรุ่นที่นิสัยเริ่มเปลี่ยนไป จากที่เคยเป็นเด็กดี กลายเป็นเด็กดื้อ เถียงเก่ง
พูดจาไม่เกรงใจใคร ไม่สนใจความรู่สึกของแม่ ติดคอม ติดเพื่อน รักเพื่อนมากกว่าแม่ แม่เตือนอะไรก็ไม่ฟัง เถียงทุกคำ มีข้ออ้างตลอด เมื่อก่อนไม่ชอบไปนอนบ้านใคร แต่ตอนนี้ขอไปค้างบ้านเพื่อนบ่อยๆ ไม่ให้ไปก็โวยวายใหญ่โต พูดดีก็แล้ว ร้ายก็แล้ว ไม่ได้ผล ขนาดยื่นคำขาด ไม่ให้ไป ก็ยังไป ลูกเป็นแบบนี้ได้ยังไงคะ ทั้งๆ ที่เลี้ยงเขามาด้วยความรักทั้งหมดที่ดิฉันมี ถึงเขาจะขาดพ่อ เพราะขอเลิกกับพ่อเขาตั้งแต่เขายังเล็ก แต่ก็เลี้ยงดูเขาอย่างดีมาตลอด แม้ว่าจะไม่ร่ำรวยนัก แต่ก็หาให้เขาทุกอย่างเท่าที่จะหาได้ ไม่เคยมีแฟนใหม่ กลัวลูกมีปัญหา ยาติๆบอกว่าดิฉันรักลูกมากเกินไป ให้เขามากจนเขาไม่เห็นคุณค่า เป็นไปได้เหรอคะ ดิฉันกลุ้มใจมากจนไม่เป็นอันทำงาน นอนก็ไม่หลับ เมื่อคืนก็ไปนอนบ้านเพื่อนป่านนี้ก็ยังไม่กลับ ดิฉันรู้สึกเสียใจและอ้างว้างมากที่สุดในชีวิต ไม่เคยเป็นแบบนี้มาก่อน ไม่ทราบจะทำอย่างไรแล้วค่ะ

คุณแม่

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

วัยรุ่นเป็นวัยที่มีการเปลี่ยนแปลงหลายๆอย่าง ทั้งด้านร่างกาย จิตใจ และสังคม เราจึงเห็นพฤติกรรมของวัยรุ่นเปลี่ยนแปลงไปจากตอนเป็นเด็ก

การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้เกิดขึ้นในวัยรุ่นส่วนใหญ่ และเป็นส่วนหนึ่งของพัฒนาการตามปกติก่อนเติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ อย่างไรก็ดีมีวัยรุ่นส่วนหนึ่งที่เกิดปัญหาเกี่ยวกับอารมณ์และพฤติกรรมจนต้องได้รับการแก้ไข

การเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกายและฮอร์โมนในวัยรุ่นมีผลต่อจิตใจและอารมณ์ของเขา ประกอบกับพัฒนาการทางสังคมตามวัยเริ่มเปลี่ยนแปลงจากการให้ความสำคัญกับพ่อแม่ และคนในครอบครัว มาเป็นให้ความสำคัญกับกลุ่มเพื่อน และคนเด่นดังในสังคมภายนอกมากขึ้น จึงเป็นธรรมดาที่วัยรุ่นจะไม่ค่อยเชื่อฟังพ่อแม่ และจะกลายเป็นคนติดเพื่อน สิ่งเหล่านี้มีบทบาทสำคัญที่จะทำให้เด็กสามารถพัฒนาความเป็นตัวของตัวเอง พัฒนาเอกลักษณ์ของตัวเอง เป็นรากฐานที่จะสามารถพึ่งพิงตัวเองได้เมื่อเข้าสู่วัยผู้ใหญ่

การที่ลูกสาวของคุณแม่เป็นเช่นนี้ ไม่ใช่เป็นเพราะคุณรักและตามใจลูกมากเกินไปหรอกครับ และไม่ใช่เป็นเพราะลูกสาวไม่เห็นคุณค่าของคุณด้วย แต่เขาเป็นไปตามพัฒนาการในวัยของเขา ซึ่งก็เป็นธรรมดาที่พ่อแม่ผู้ปกครองมักจะกังวลว่าเขาจะกลายเป็นวัยรุ่นมีปัญหาหรือเปล่า

การที่เด็กจะสามารถพัฒนาผ่านพ้นวัยรุ่นไปได้ด้วยดีหรือไม่นั้น ขึ้นอยู่กับการเลี้ยงดูก่อนหน้านี้ และการช่วยเฝ้าระวังของผู้ใหญ่ใกล้ชิด การที่คุณแม่ให้ความรักกับลูกคุณมาอย่างดีตั้งแต่เล็ก ประกอบกับความสนใจเป็นห่วงเป็นใยเกี่ยวกับความเปลี่ยนแปลงของเขา ก็เป็นปัจจัยเสริมที่จะช่วยให้ลูกคุณมีพัฒนาการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม และไม่เกิดปัญหา

บทบาทของพ่อแม่ที่มีลูกอยู่ในช่วงวัยรุ่น ควรให้อิสระกับลูกในขอบเขตที่เหมาะสม ขอบเขตที่เหมาะสมหมายความว่าไม่เสี่ยงอันตราย การไปเที่ยวกับเพื่อนหรือค้างบ้านเพื่อนที่เราเห็นว่าไม่ได้ไปมั่วสุมเสพยาเสพติด ก็ควรได้รับการผ่อนปรนได้ตามโอกาส แต่พ่อแม่ก็ควรสอดส่องดูแลด้วย เพราะวัยรุ่นยังมีความยั้งคิดและตัดสินได้ไม่ดีเท่าผู้ใหญ่ วิธีการดูแลวัยรุ่น ไม่ควรใช้การอบรมพร่ำสอนโดยตรง แต่ควรพูดคุยซักถามเรื่องเดียวกับที่เด็กสนใจ และหาโอกาสแนะนำให้เด็กคิด ทำตัวเป็นเหมือนเพื่อนที่ดีคนหนึ่ง เช่น ลูกติดคอม คุณแม่อาจจะคุยกับลูกเรื่องคอม เรื่องอินเตอร์เน็ต คุยไปคุยมาคุณก็จะรู้เองว่าลูกคุณเข้าไปดูอะไรบ้างในอินเตอร์เน็ต และถ้าเห็นว่าไม่เหมาะสมก็ค่อยชี้ให้เห็นข้อเสียให้เขาได้คิดเอง อย่าตำหนิหรือยื่นคำขาด เพราะจะยิ่งทำให้วัยรุ่นต่อต้าน

ถ้าคุณเป็นห่วงว่า ลูกคุณจะไปเที่ยวกับเพื่อนเกเรหรือเปล่า ก็คุยกับเขาเรื่องเพื่อนเขาเอง เรื่องกิจกรรมที่ทำกัน ชวนเพื่อนลูกมาเที่ยวที่บ้านคุณบ้าง ก็จะทำให้เด็กเรียนรู้ว่า คุณก็ยอมรับเขาและเพื่อนเขา และลูกคุณก็จะไว้ใจคุณ ถ้ามีปัญหาอะไรที่เขาแก้ไม่ได้ เขาก็จะได้ปรึกษาคุณ ดีกว่าคอยไปไล่จับว่า ไปค้างที่ไหน ไปกับใคร เพราะเด็กจะยิ่งปิดบัง และเขาจะไม่เล่าเรื่องของเขาให้คุณฟังเลย

หน้าที่ของคุณต่อลูก

จึงเป็นเสมือนเพื่อนรุ่นพี่ ที่พร้อมที่จะยอมรับเขาและแนะนำเขาได้ แต่ถ้าเกิดกรณีที่ว่าลูกคุณทำอะไรที่เป็นอันตราย เช่น มั่วสุมเสพยา คุณแม่ก็ต้องพูดกับเขาถึงสิ่งที่คุณคิดว่าเป็นปัญหา แสดงให้เขาเห็นว่าคุณเป็นห่วงเขา และช่วยกันแก้ไข คุณอาจใช้มาตรการที่เข้มงวดขึ้นได้ในกรณีนี้

สุดท้ายนี้ หวังว่าคุณแม่จะสามารถปรับรูปแบบการดูแลลูกของคุณได้อย่างที่กล่าวมา แล้วลูกก็จะลดการต่อต้านคุณลง เมื่อสัมพันธภาพของคุณกับลูกดีขึ้น ก็จะช่วยลดความรู้สึกอ้างว้างที่คุณเป็นอยู่ได้

แหล่งที่มา : หมอ ว.วัฒน์
โรงพยาบาลจิตเวชนครสวรรค์